niedziela, 08 wrzesień 2013 11:50

APTEKA ŁUKASIEWICZA, CZYLI CZŁOWIEK W CENTRUM UWAGI

Napisał
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Wykładowcy polskich uczelni medycznych z Krakowa, Poznania i Łodzi, a także przedstawiciele branży farmaceutycznej przyjechali do Jasła na konferencję „Apteka Łukasiewicza, czyli człowiek w centrum uwagi”.

Konferencja zorganizowana została w 160. rocznicę powstania światowego przemysłu naftowego i gazowniczego, którego podstawy stworzył farmaceuta Ignacy Łukasiewicz, wynalazca lampy naftowej. W latach 1857–1867 prowadził on w Jaśle aptekę i równocześnie rozwijał przemysł wydobywczy. Był wzorowym pracodawcą, pionierem ubezpieczeń emerytalnych i filantropem troszczącym się o najsłabszych. Angażował się w rozwiązywanie najpoważniejszych problemów społecznych swoich czasów.

- Dzisiaj Jasło upamiętnia postać Ignacego Łukasiewicza i jego zasługi dla społeczeństwa Podkarpacia. Dlatego głównym celem naszego spotkania, ze względu na wielki szacunek dla Łukasiewicza, mentora naszego przedsięwzięcia, jest człowiek i jego codzienne borykanie się z problemami własnego zdrowia - mówił podczas otwarcia konferencji Andrzej Czernecki, burmistrz Jasła.

Z kolei Maciej Zdziarski, prezes Instytutu Łukasiewicza i moderator konferencji podkreślił, że gdyby Łukasiewicz żył dziś, to z pewnością angażowałby się w rozwiązywanie aktualnych problemów - Wielkim wyzwaniem dla polityki jest starzenie się społeczeństwa. Dlatego pamiętając o dziedzictwie Łukasiewicza podejmujemy tę kwestię podczas spotkania w Jaśle.

Rosnąca liczba osób w podeszłym wieku oznacza konieczność dostosowania wielu sfer życia, w tym medycyny i farmacji, do ich potrzeb. Leczenie starszych to zajęcie wymagające szczególnie dobrej współpracy między lekarzem, farmaceutą i pacjentem. Dlatego wśród zagadnień spotkania pojawiły się tematy poruszające następujące problemy:

  • Co można zrobić, aby starsi ludzie lepiej przestrzegali zaleceń lekarskich?
  • Jakie zagrożenia niesie wielolekowość, a jakie – niesystematyczne przyjmowanie leków?
  • Jaka jest rola farmaceutów w starzejącym się społeczeństwie?
  • Co trzeba wiedzieć, by skuteczniej komunikować się ze starszym pacjentem?

Poważnym wyzwaniem farmakoterapii geriatrycznej jest współistnienie wielu chorób oraz konieczność jednoczesnego zażywania wielu leków. Przeciętny polski senior zażywa średnio 5 różnych medykamentów. Poza lekami przepisanymi przez specjalistów sięga także po specyfiki bez recepty – i często nie powiadamia o tym lekarza lub farmaceuty. Udowodniono, że ryzyko wystąpienia działań niepożądanych wzrasta wraz z liczbą przyjmowanych leków.

Jak wynika z badań przeprowadzonych na zlecenie Naukowej Fundacji Polpharmy, osoby chore przewlekle często nie wykupują przepisanych leków, lekceważą wskazania lekarza co do ich przyjmowania oraz zmieniają dawki bez konsultacji. Jednym z najważniejszych zadań lekarzy i farmaceutów w starzejącym się społeczeństwie staje się wzmocnienie tzw. compliance, czyli stosowania się pacjentów do zaleceń dotyczących leczenia.

Wielu błędów w leczeniu i farmakoterapii można uniknąć poprzez działania na rzecz polepszenia komunikacji z pacjentami. Rozumienie specyfiki kontaktu ze starszym pacjentem, jego sposobu myślenia, możliwości i potrzeb to większa szansa na skuteczną terapię, a w konsekwencji – lepszą jakość życia seniorów.

Apteka Łukasiewicza – centrum informacji i edukacji o Łukasiewiczu w sercu Jasła

Koncepcja Apteki Łukasiewicza, realizowana na zlecenie Urzędu Miasta Jasła przez agencję interaktywną Bozanta, zakłada stworzenie ekspozycji multimedialnej poświęconej dorobkowi Ignacego Łukasiewicza. Pomieszczenie w siedzibie dawnej apteki Łukasiewicza – prowadzonej przez niego w latach 1857–1867 – zostanie podzielone na trzy części: powitalną, historyczno-naukową i eksperymentalną.

Wystawa pozwoli na swobodne zwiedzanie i samodzielne zdobywanie wiedzy, m.in. poprzez eksperymentowanie z aplikacjami dotykowymi. W obszarze doświadczalnym planowane są nietypowe atrakcje dla zwiedzających, zrywające z zasadami tradycyjnych ekspozycji muzealnych. Interaktywne kioski i inne urządzenia będą ogniskami skupienia uwagi, podobnie jak w najnowocześniejszych polskich placówkach muzealnych i naukowych, m.in. Centrum Nauki Kopernik w Warszawie.

Agencja interaktywna Bozanta i współpracująca z nią agencja Twórcza10 tworzą zespół zajmujący się obsługą kreatywną i wykonawczą muzeów na terenie całej Polski. Wspólnie zrealizowały kilkanaście projektów, w tym: Wirtualne Muzeum Lecha Poznań, dotykowe aplikacje multimedialne, dedykowane ekspozytory oraz koncepcję i aranżację wnętrz dla Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie, Muzeum Zamek Opalińskich w Sierakowie, Podziemnego Miasta Osówka Sp. z o.o. i Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi.

O organizatorach

· Urząd Miasta Jasła

Jasło konsekwentnie działa na rzecz pozyskania partnerów zainteresowanych inwestowaniem w naukę i lokalny biznes. Samorząd realizuje projekt „Jasło – miasto wiedzy”, czerpiący m.in. z dziedzictwa Łukasiewicza. Projekt ma stworzyć lepsze warunki do pobudzania twórczej postawy młodego pokolenia, dla którego wzorem może być wielki wynalazca związany z Jasłem. W miejscu dawnej apteki Łukasiewicza miasto stara się utworzyć obiekt muzealno-turystyczny z interaktywną multimedialną prezentacją. Apteka Łukasiewicza połączy historię osiągnięć Łukasiewicza z promocją współczesnej nauki.

Pamięć o wielkim wynalazcy pielęgnują w Jaśle przede wszystkim miejscowe szkoły: Gimnazjum nr 2 z Oddziałami Integracyjnymi oraz Integracyjna Szkoła Podstawowa nr 12 im. Ignacego Łukasiewicza. Pod patronatem Burmistrza Miasta Jasła od 10 lat organizowane są konkursy poświęcone Łukasiewiczowi. Uczniowie z różnych województw rywalizują w kilku kategoriach: w teście wiedzy chemicznej, konkursie plastycznym i poetyckim.

W 2013 r. dzięki współpracy Urzędu Miasta Jasła i Fundacji Instytut Łukasiewicza powstał pierwszy w Polsce portal internetowy poświęcony Ignacemu Łukasiewiczowi – www.ignacylukasiewicz.pl. Misją portalu jest promocja dorobku twórcy przemysłu naftowego. Na stronie zaprezentowano obszerną biografię wynalazcy, dostrzegalne do dziś ślady jego działalności oraz wskazówki dla osób zainteresowanych jego życiem. Portal promuje związane z Łukasiewiczem miejsca w Jaśle i na terenie Podkarpacia.

· Fundacja Instytut Łukasiewicza

Instytut Łukasiewicza to organizacja działająca na rzecz zwiększania świadomości społecznej dotyczącej wyzwań demograficznych. Fundacja zajmuje się promowaniem aktywności osób starszych, dobrego starzenia i solidarności międzypokoleniowej. Projekty realizowane we współpracy z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej służą upowszechnianiu dobrych praktyk na rzecz seniorów oraz ich reintegracji ze społeczeństwem.

W ubiegłym roku w ramach projektu „Dziadkowie to skarb!” do wszystkich gmin i powiatów w Polsce trafiły materiały dla samorządowców promujące działania na rzecz seniorów. Fundacja stworzyła także cykl audycji radiowych wyemitowanych przez regionalne rozgłośnie Polskiego Radia. W ramach projektu „OswoićStarość.pl” do słuchaczy 430 polskich uniwersytetów trzeciego wieku trafiła publikacja zawierająca wywiady z ekspertami zajmującymi się problematyką starości.

Instytut Łukasiewicza promuje w ogólnopolskich mediach zagadnienia związane z pozytywnym starzeniem się. Od początku 2013 r. we współpracy z Fundacją powstają odcinki programu „Kawa czy herbata?” w TVP1 poświęcone różnym sprawom dotyczącym zdrowia i jakości życia osób starszych. W programach biorą udział eksperci wytypowani przez Instytut Łukasiewicza.

Naukowa Fundacja Polpharmy

Naukowa Fundacja Polpharmy została założona w 2001 r. przez Polpharmę SA. Misję Fundacji wyraża hasło „Pomagamy ludziom nauki”. Pomoc ta polega na wspieraniu rozwoju nauk farmaceutycznych i medycznych oraz finansowaniu badań naukowych w tych dziedzinach.

Najważniejszym programem Fundacji, realizowanym od 2002 r., jest konkurs na finansowanie projektów badawczych w dziedzinie nauk farmaceutycznych i medycznych. Dotychczas odbyło się 11 edycji, w których granty o łącznej wartości ponad 15 mln zł otrzymało 59 zespołów badawczych.

W 2012 r. został uruchomiony program pt. „Grant rekomendowany”. Jego celem jest współfinansowanie badań naukowych z dziedziny farmacji i medycyny prowadzonych przez młodych naukowców, członków polskich towarzystw naukowych. W ramach programu w 2012 r. została podpisana pierwsza umowa współpracy z Polskim Towarzystwem Kardiologicznym – organizatorem konkursu „Roczny Grant dla Młodych Naukowców pod patronatem Klubu 30 PTK”. Fundacja przyznała dwa granty o łącznej wartości 100 tys. zł.

Fundacja Polpharmy wspiera młodych naukowców również za sprawą programu stypendialnego zainicjowanego w 2006 r. Obejmuje on uczestników studiów doktoranckich uczelni medycznych i Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego. Celem programu jest promowanie i nagradzanie najzdolniejszych doktorantów. Stypendystów wyłania się w drodze konkursu organizowanego co dwa lata. Nagrodą jest stypendium naukowe w wysokości 10 tys. zł. Dotychczas w czterech edycjach konkursu Fundacja przyznała 27 stypendiów.

Od 2011 r. Fundacja wydaje czasopismo naukowe „Postępy Polskiej Medycyny i Farmacji. Zeszyty Naukowej Fundacji Polpharmy”. Publikowane są w nich prace przeglądowe i poglądowe przygotowane na podstawie projektów badawczych finansowanych ze środków Fundacji. Redaktorem naczelnym czasopisma jest prof. dr hab. Zbigniew Gaciong. Do tej pory opublikowano dwa tomy.

Fundacja jako pierwsza instytucja w Polsce kompleksowo zainteresowała się problemem compliance, rozumianym jako stopień przestrzegania zaleceń lekarskich przez pacjenta. W 2007 r. został przeprowadzony konkurs na najlepszy projekt badawczy pt. „Problem współpracy z pacjentem w leczeniu oraz profilaktyce chorób przewlekłych: występowanie, ocena, propozycje poprawy”. Fundacja sfinansowała realizację zwycięskich projektów. Postanowiono też wesprzeć lekarzy bezpłatną publikacją „Współpraca lekarza z pacjentem w chorobach przewlekłych – compliance, adherence, persistence. Stan obecny i możliwość poprawy”.

Naukowa Fundacja Polpharmy przygotowała badania jakościowe i ilościowe opublikowane w 2010 r. w formie raportu „Polskiego Pacjenta Portret Własny”, przekazywanego bezpłatnie zainteresowanym instytucjom. Fundacja bierze także udział w kampanii edukacyjnej „Partnerstwo w leczeniu. Lekarz – Pacjent – Rodzina”. Jej hasło brzmi: „Leczę się skutecznie – przestrzegam zaleceń lekarza”. Celem kampanii jest wskazanie na rolę edukacji na temat czynników sprzyjających przestrzeganiu zaleceń lekarskich oraz barier, które napotyka ten proces.

Streszczenia wykładów

dr med. Alicja Klich-Rączka – geriatra w Klinice Chorób Wewnętrznych i Geriatrii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Kierownik NZOZ „Pro vita et spe” – jedynej w Polsce przychodni, która otacza kompleksową opieką więźniów hitlerowskich obozów koncentracyjnych i Dzieci Holocaustu.

W ramach projektu PolStu2001 dr med. Alicja Klich-Rączka uczestniczyła w badaniach polskich stulatków. Podczas pracy dydaktycznej w Collegium Medicum UJ – w ramach zajęć z geriatrii – przekazuje studentom medycyny wiedzę o tym, dlaczego warto i należy poświęcać uwagę ludziom starszym oraz jak poprawiać jakość życia seniorów.

„Problem wielochorobowości i wielolekowości w geriatrii – zasady postępowania”

Chorowanie w starości bardzo istotnie różni się od chorowania we wcześniejszych okresach życia. Ludzie starsi rzadko cierpią na tylko jedną chorobę, rzadko też przebieg schorzeń jest taki sam jak u młodszych osób. Częściej natomiast obserwuje się u seniorów nietypowy obraz kliniczny różnych chorób występujących także w młodszych przedziałach wiekowych. W starości występują też często schorzenia i problemy medyczne swoiste dla tego okresu życia, takie jak otępienie, majaczenie, nietrzymania zwieraczy, upadki. W geriatrii powszechna jest wielochorobowość, współistniejąca ze zmianami inwolucyjnymi zachodzącymi w poszczególnych narządach i układach. W obrazie klinicznym mogą być ponadto obecne skutki przebytych chorób i urazów. Obserwujemy również zjawisko nakładania się działań niepożądanych i interakcji leków, co jest konsekwencją wielolekowości – powszechnej w tym okresie życia.

Standardy postępowania w chorobach występujących u starszych osób wyznaczają niejako konieczność stosowania wielu różnych leków w poszczególnych jednostkach chorobowych, co przy powszechnej polipatologii zmusza do stosowania czasem kilkunastu, a w skrajnych przypadkach nawet ponad 20 preparatów. Na podkreślenie zasługuje także fakt, że starszy pacjent leczący się równocześnie u kilku różnych specjalistów może zażywać podobne preparaty działające na te same schorzenia – lub nawet te same leki o różnych nazwach handlowych. Ta wielorakość problemów medycznych oraz specyfika chorowania i terapii stwarzają konieczność holistycznego spojrzenia na problem chorowania i terapii w starości oraz wdrożenia całościowej opieki geriatrycznej nad starszym pacjentem. Głównym celem tej opieki musi być utrzymanie na optymalnym poziomie jakości życia starszego pacjenta – zgodnie z nadrzędną dewizą postępowania w geriatrii: „nie tylko dodać lat do życia, ale także życia do lat”.

***

dr farm. Agnieszka Neumann-Podczaska – adiunkt w Katedrze Geriatrii i Gerontologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, specjalistka w zakresie oceny poprawności farmakoterapii osób starszych, współtwórca ogólnopolskiego programu „Opieka farmaceutyczna w geriatrii”. Wiceprezes Kolegium Lekarzy Specjalistów Geriatrii w Polsce, absolwentka i członek European Academy for Medicine of Ageing (EAMA), IUKB Foundation w Szwajcarii – prestiżowej organizacji zrzeszającej geriatrów z wielu krajów Europy i świata. Wykładowca na konferencjach i kursach podyplomowych adresowanych do farmaceutów i lekarzy.

„Jak prowadzić opiekę farmaceutyczną w praktyce? Analiza przypadków”

O opiece farmaceutycznej jako niezbędnej składowej systemu opieki zdrowotnej dużo mówi się w Polsce już od wielu lat. Do tej pory brakuje jednak praktycznych rozwiązań w tym zakresie. Katedra Geriatrii i Gerontologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu realizuje obecnie pierwszy w Polsce projekt opieki farmaceutycznej w geriatrii, finansowany przez Narodowe Centrum Nauki (N N405 674340).

Działania podejmowane w ramach projektu polegają na objęciu opieką farmaceutyczną starszych pacjentów aptek ogólnodostępnych w Wielkopolsce. To istotny wkład w stworzenie praktycznego modelu opieki farmaceutycznej w Polsce w oparciu o zestaw Kryteriów Definiujących Potencjalnie Niepoprawną Farmakoterapię w Geriatrii.

Wystąpienie zawiera analizę przypadków pacjentów uczestniczących w programie i opis działań podjętych przez farmaceutów w celu poprawy jakości leczenia farmakologicznego osób starszych objętych opieką farmaceutyczną. W ramach analizy zaprezentowane zostaną również unikatowe narzędzia do prowadzenia opieki farmaceutycznej w warunkach apteki ogólnodostępnej oraz ocena efektywności działań farmaceutów.

***

dr hab. med. prof. nadzw. Przemysław Kardas – profesor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Tytuł doktora habilitowanego nauk medycznych uzyskał w 2008 r. na podstawie dysertacji „Przyczyny, uwarunkowania i następstwa nieprzestrzegania zaleceń terapeutycznych w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej”. Od 2008 r. kierownik Zakładu Medycyny Rodzinnej UM w Łodzi. W latach 2010–2011 prezydent Europejskiego Towarzystwa do spraw Badań nad Przestrzeganiem Zaleceń Terapeutycznych ESPACOMP. Jego główne zainteresowania badawcze to – obok przestrzegania zaleceń terapeutycznych – opieka nad chorymi przewlekle w praktyce lekarzy rodzinnych oraz zapobieganie hospitalizacjom osób starszych.

„Przestrzeganie zaleceń terapeutycznych – jak lekarz i farmaceuta mogą wspomóc pacjenta pozostawionego sam na sam z terapią”

Wiele poważnych – jeszcze niedawno nieuleczalnych – chorób, takich jak cukrzyca, choroba wieńcowa czy liczne schorzenia nowotworowe, przestało obecnie oznaczać dla chorego wyrok śmierci. Nie potrafimy ich wprawdzie wyleczyć, ale współczesna medycyna i farmacja stwarzają pacjentom realne szanse na długie i dobre życie. Z drugiej strony nakłada to jednak na pacjentów odpowiedzialność za leczenie schorzeń realnie zagrażających życiu. Okazuje się, że pacjenci nie zawsze sobie z tym radzą. Wręcz przeciwnie – badania naukowe dowodzą, że nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych jest w Polsce problemem powszechnym. Co najmniej 50% pacjentów cierpiących na choroby przewlekłe nie leczy się w Polsce systematycznie! Niestety ma to bardzo poważne następstwa zdrowotne (wzrost chorobowości i śmiertelności) oraz społeczno-ekonomiczne (wzrost zapotrzebowania na świadczenia opieki zdrowotnej wraz z towarzyszącym temu wzrostem kosztów).

Postępowanie pacjentów odbiega od otrzymanych zaleceń z wielu powodów. Pacjenci nie leczą się systematycznie, jeśli terapia jest trudna w realizacji, nieprzyjazna i kosztowna, ale także wtedy, gdy nie są przekonani do diagnozy, nie rozumieją celów leczenia i nie odczuwają płynących z niego korzyści. Z czasem tracą motywację, zwłaszcza jeśli w sprawie leczenia są pozostawieni sami sobie. Stąd tak ważne jest, żeby profesjonaliści medyczni ich w tym procesie wspomagali. Bardzo ważną rolę do odegrania mają tu nie tylko lekarze i pielęgniarki, lecz także farmaceuci. Motywowanie pacjentów do systematycznego leczenia, nadzór i bieżąca pomoc w realizacji zaleceń terapeutycznych to elementy dobrze pojętej opieki farmaceutycznej, która wpisuje się w tradycje misji społecznej Łukasiewicza.

UMJ

Ostatnio zmieniany niedziela, 08 wrzesień 2013 11:58

Galeria

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

© 2022 Your Company. All Rights Reserved. Wykonanie: AbcWeb.pl